Tình hình sản xuất
Hiệu quả từ chương trình "Liên kết bốn nhà"
[ Cập nhật vào ngày (01/05/2014) ] - [ Số lần xem: 3137 ]

 Sau khi có Quyết định số 80/2002/QĐ-TTG ngày 24-6-2002, của Thủ tướng Chính phủ về chính sách khuyến khích tiêu thụ hàng hóa thông qua hợp đồng. Để quyết định này đưa vào cuộc sống thực tiển, Hội Nông dân Việt Nam đã phối hợp với Bộ NN&PTNT đề xuất chương trình “Liên kết bốn nhà”: Nhà nông, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân tập trung phát triển sản xuất nông nghiệp, an tâm đầu ra tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, việc tiêu thụ nông sản hàng hóa cho nông dân cơ bản phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với thị trường trong nước và quốc tế, góp phần giảm thất thoát sau thu hoạch và nâng cao giá trị các mặt hàng nông sản.

Đối với nhà nông

Thời gian gần đây, thành phố Cần Thơ tập trung chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng, các nhà khoa học hướng dẫn, tập huấn chuyên môn, chuyển giao những tiến bộ khoa học kỹ thuật cho nông dân vào trong sản xuất nhằm phá thế độc canh cây lúa. Bước đầu, nông dân ý thức trong khâu chọn giống, cây trồng và vật nuôi, đồng thời ứng dụng hiệu quả những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất nên các quận, huyện xuất hiện nhiều nông dân có thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm. Đơn cử  như: ông Phan Văn Lòng, ngụ ấp Đông Mỹ, xã Đông Hiệp, huyện Cờ Đỏ ứng dụng thành công  mô hình trồng lúa giống kết hợp với nuôi trồng thủy sản trên 100 công ruộng và có mức thu nhập trên 2 tỉ đồng/năm. Ông Lòng chia sẻ kinh nghiệm kỹ thuật trồng lúa :“Trước đây, theo tập quán sản xuất cũ, tôi sạ dầy nên năng suất thấp. Nhờ được dự các lớp tập huấn, các buổi hội thảo đầu bờ và tham quan các mô hình làm ăn có hiệu quả ở các quận, huyện trên địa bàn thành phố, tôi ứng dụng phương pháp sạ hàng, sạ thưa nên chi phí giảm rõ rệt, lúa cho năng suất cao. Nhờ hợp đồng bao tiêu sản phẩm nên tôi không phải lo đầu ra…”. Năm 2013, hai vụ lúa Đông Xuân và Hè Thu của ông Lòng đạt năng suất từ 55 đến 60 giạ/công, bán lúa giống với giá 8.500 đồng/kg, cho thu nhập gần 1,8 tỉ đồng.

Gần 10 năm nay, ông Lòng được nhiều người dân trong ấp biết tiếng bởi ông là người tiên phong và gặt hái nhiều thành công trong phong trào nuôi cá sặc rằn và cá thát lát cườm...ở địa phương. Nhờ tính chịu khó, ham học hỏi, ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, hằng năm ông Lòng thu lợi nhuận hàng trăm triệu đồng. Năm 2013, ông Lòng mua 15 triệu đồng giống cá thát lát cườm và cá sặc rằn nuôi trên diện tích 2000 m2 ao vườn.  Sau 8 tháng chăm sóc, cá đạt trọng lượng khoảng 0,5 kg/ con. “Cách đây 3 tháng, tôi bán được 2 tấn cá thác lát cườm với giá 65.000 đồng/kg và 6 tấn cá sặc rằn với giá 60.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, tôi còn lời trên 250 triệu đồng” - ông Lòng phấn khởi khoe với chúng tôi. Chia sẻ về kinh nghiệm nuôi cá thát lát cườm kết hợp với cá sặc rằn, ông Lòng, cho biết: “Đặc điểm của loài cá này có sức đề kháng mạnh, ít bệnh. Bên cạnh đó, phải nuôi kết hợp cá sặc rằn với cá thát lát để chúng ăn thức ăn thừa, chất thải cá thát lát giúp cho nguồn nước ao sạch, cá phát triển khỏe mạnh, ít bệnh...”.

 Thời gian qua, nhiều nông dân trên địa bàn thành phố cũng mày mò sáng tạo kỹ thuật mang lại hiệu quả kinh tế góp phần giải phóng lao động thủ công từng bước đưa cơ giới hóa vào trong sản xuất nông nghiệp. Đơn cử, như: ông Cao Văn Tám, xã Đông Thuận, huyện Thới Lai đã cải tiến máy xới tay thành máy vét bùn rãnh giữa ruộng lúa. Năm 2008, ông Tám nảy ra ý tưởng chế máy nạo vét bùn rãnh nước giữa ruộng lúa để giải quyết vấn đề khó khăn về lao động. Ông Tám cho biết: “ Hằng đêm, thức trắng để suy nghĩ thiết kế lại giàn máy xới tay. Sáng dậy sớm là tôi dùng giấy bút vẽ lại ý nghĩ, thiết kế từng bộ phận cho phù hợp với động cơ. Sau đó, tháo rã từng con óc, các bộ phận máy để thiết kế làm giàn khoan,…”. Ròng rã hơn 1 năm trời, lão nông 52 tuổi này sáng chế một chiếc máy vét bùn rãnh nước giữa ruộng lúa chuyên dùng chạy bằng đầu máy dầu cũng ra đời với công suất từ 400 m đến 600m/ 1 giờ/ 1 lít dầu, hiệu quả cao gấp 10 lần so với lao động thủ công. Với hiệu quả mang lại từ máy vét bùn rãnh nước giữa ruộng lúa của ông Tám ngày càng được nông dân các tỉnh lân cận tín nhiệm, tin dùng. Tính đến thời điểm này, ông Tám đã bán được 20 máy cho bà con ở các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Vĩnh Long… giá bán giao động từ 25 đến 30 triệu đồng/ máy.

 Bên cạnh đó, còn nhiều nông dân nghiên cứu ra các giống cây mới lạ, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Điển hình như ông Trần Minh Mẫn, phường Ba Láng, quận Cái Răng ứng dụng giải pháp ghép mắt từ một giống mít lạ với giống mít địa phương để tạo ra giống mít mới cho nhiều đặc tính nổi trội như hạt lép, ít mũ, ít sơ và thơm ngon; ông Nguyễn Văn Hào sáng lập HTX Dâu hạ châu Phong Điền vào năm 2006, được Sở Nông nghiệp &PTNT thành phố cấp giấy chứng nhận cây đầu dòng Dâu hạ châu, chuyên sản xuất kinh doanh cây giống, vật liệu nhân giống (mắt ghép), dâu thương phẩm cung cấp thị trường trong nước và xuất khẩu.

Đối với nhà doanh nghiệp:

Chính sách thu mua tạm trữ và ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm giữa nhà nông và nhà doanh nghiệp bước đầu đã có sự chuyển biến. Hình thức liên kết thông qua hợp đồng ngày càng phát triển và trở thành phổ biến đối với một số cây trồng, từng bước đáp ứng được các yếu tố đầu vào của sản xuất và đầu ra của sản phẩm.

Hiện tại, việc thực hiện chính sách thu mua tạm trữ lúa, vụ Đông Xuân 2012-201320 doanh nghiệp thu mua được 140.000 tấn quy gạo, đạt 100% KHvụ Hè Thu có 19 doanh nghiệp thu mua được 136.710 tấn quy gạo. Phối hợp với các doanh nghiệp, ký kết hợp đồng bao tiêu lúa của nông dân như  Công ty Lương thực Sông Hậu, Công ty MêKong, Công ty Gentraco, Công ty TNHH MTV Cờ Đỏ với diện tích 25.278 ha, tổng  số lượng 66.529,70 tấn ở các huyện Thới Lai và Cờ Đỏ. Riêng cánh đồng mẫu lớn các doanh nghiệp thực hiện bao tiêu với diện tích là 2.991,47 ha. Nhờ có chính sách hỗ trợ lãi suất của Chính phủ nên tình trạng rớt giá lúa ở ĐBSCL trong những năm qua hạn chế. Tính trong quý I/2014 tại huyện Thới Lai, thực hiện quyết định 80/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm đẩy mạnh tiêu thụ hàng nông sản thông qua hợp đồng. Mối quan hệ giữa nhà doanh nghiệp với nông dân có chuyển biến trong thực hiện hợp đồng như: Cty Hoàng Minh nhật, Mekong, Gentaco, Cty Lương thực Sông Hậu, công ty chế biến Thới Thạnh… với diện tích bao tiêu là 3.165,29 ha gồm các giống Jasmine 85, Cần Thơ 1, OM 6976, OM 5451….  Anh Nguyễn Văn Bé Ba, Trưởng phòng nông nghiệp huyện Thới Lai, cho biết: “ Vụ lúa ĐX 2013-2014 năng suất lúa trong cánh đồng lớn đạt 7,81 tấn /ha. Có 10 doanh nghiệp hợp đồng tiêu thụ lúa và ứng trước lúa giống cho nông dân đạt 100% diện tích. Sau khi thu hoạch nông dân bán cho công ty lãi được 25%”. Theo Anh Nguyễn Văn Tông, PGĐ Công ty Gentraco: “Vụ ĐX 2013-2014 công ty hợp đồng với các hộ nông dân, ứng trước giống, vốn, phân , thuốc BVTV. Đến thu hoạch nông dân giao số lượng lúa đủ theo hợp đồng, cty thu mua lúa theo hợp đồng cao hơn giá tư thương mua từ 150 – 200 đồng/kg”

 Đối với nhà khoa học

Trong những thành tựu đạt được trong sản xuất nông nghiệp từ khi thực hiện Quyết định 80, Hội Nông dân thành phố tích cực phối hợp với các ngành, các cấp tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao, ứng dụng công nghệ, thành tựu khoa học kỹ thuật vào sản xuất, giúp nông dân áp dụng trên cây trồng, vật nuôi, tăng năng suất, chất lượng từng loại nông sản, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và môi trường sinh thái.  Năm 2013, các cấp Hội Phối hợp với ngành nông nghiệp, Sở Khoa học & công nghệ tổ chức 3.005 cuộc tập huấn với 101.158 lượt nông dân chuyển giao tiến bộ khoa học đã thực hiện; hội thảo 317 cuộc với 7.976 lượt nông dân tham dự; tham quan 26 cuộc với 562 lượt người tham dự; trình diễn 254 điểm… nhằm hướng đến mục tiêu khuyến khích phát triển sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và an toàn thực phẩm đáp ứng yêu cầu tiêu dùng trong nước và tăng khối lượng hàng nông sản xuất khẩu, tăng thu nhập cho nông dân.  Nhờ được sự hỗ trợ, quan tâm của các nhà khoa học, năm 2013, TP Cần Thơ có 44.485 hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất giỏi; trong đó, cấp Trung ương là 462 hộ; thành phố là 2.441 hộ; cấp quận, huyện là 12.248 hộ và cấp cơ sở là 29.334 hộ. Qua đó, xuất hiện nhiều mô hình đạt hiệu quả kinh tế cao, như: chăn nuôi kết hợp với trồng lúa; sản xuất rau an toàn, tổ hợp tác sản xuất lúa giống,… góp phần đưa số hộ khá, giàu tăng lên, giảm tỷ lệ hộ nghèo. Theo PGS. TS. Trần Thị Ba, Bộ môn khoa học cây trồng, trường ĐHCT cho biết “ Năm 2013-2014, tập huấn chuyển giao tiến bộ KHKT cho nông dân như: “Dự án ứng dụng công nghệ trồng rau không cần đất cho nông dân, tập huấn về kỹ thuật trồng rau an toàn cho HTX,  ở quận Bình Thủy. Tập huấn kỹ thuật trồng dưa hấu cho nông dân ở huyện Thới Lai, kỹ thuật trồng rau an toàn cho nông dân tại quận Ô Môn. Nhìn chung nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất khá tốt ”

 Đối với nhà nước

Thời gian qua, thành phố có những chính sách hỗ trợ, khuyến khích cơ giới hóa, điện khí hóa, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất nông nghiệp. Đến nay, tổng số máy gặt đập liên hợp toàn thành phố là 568 máy, đảm bảo thu hoạch cơ giới khoảng 65% diện tích vụ Đông Xuân 2012-2013, 70% diện tích vụ Hè Thu năm 2013 và 86% diện tích vụ Thu Đông năm 2013; tổng số lò sấy là 1.255 lò, đáp ứng sấy trên 70,47% sản lượng lúa Hè Thu năm 2013 và 100% sản lượng lúa Thu Đông năm 2013. Bên cạnh đó, Hội Nông dân thành phố phối hợp thực hiện liên kết với Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố, nhận ủy thác vốn vay, tính đến ngày 31/3/2014 dư nợ đạt 495.968 triệu đồng với 39.584 hộ vay.

Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả liên kết

Trước những hạn chế trên, vấn đề đặt ra đối với thành phố ta hiện nay là phải làm tốt hơn nữa công tác quy hoạch vùng sản xuất tập trung theo hướng chuyên canh nhưng phải căn cứ vào nhu cầu thực tế của thị trường. Quan tâm đầu tư, lựa chọn những giống lúa có năng suất cao, chất lượng gạo ngon vào gieo sạ, hoạch định được từng nhóm giống, loại gạo tiêu thụ trong thành phố, trong nước và phục vụ xuất khẩu. Có cơ chế khuyến khích hỗ trợ đối với các doanh nghiệp thu mua nông sản của nông dân về vốn vay, mặt bằng sản xuất; ưu tiên phân bổ nguồn vốn cho các chương trình, hoạt động thực hiện “liên kết bốn nhà”. Tập trung hỗ trợ các HTX nâng cao năng lực điều hành sản xuất kinh doanh, thực hiện các khâu dịch vụ; tạo điều kiện thúc đẩy thành lập các hiệp hội, tổ hợp tác để tập hợp nhiều thành viên cùng liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản cho nông dân. Đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn KHKT, tổ chức hội nghị đầu bờ nâng cao nhận thức, thay đổi tư duy, cách nghĩ và cách làm, tính kỷ luật của nông dân khi tham gia mô hình sản xuất hàng hóa. Ngoài ra, thành phố và các địa phương cần có chế tài thống nhất xử phạt nghiêm những đơn vị, cá nhân phá vỡ các hợp đồng tiêu thụ nông sản, kiểm soát doanh nghiệp khi mua sản phẩm của nông dân góp phần tạo sự bền chặt trong mối "liên kết bốn nhà", thúc đẩy sản xuất phát triển.

 

 

Thanh Nam (HND Cần Thơ)
Gửi phản hồi cho bản tin Gửi ý kiến   In bài viết

Các ý kiến của bạn đọc

 

  Giới thiệu       Góp ý      Sơ đồ
  |  Đăng Nhập